|
Ploegsteert,
in de provincie Henegouwen.
Ploegsteert, net over de grens tussen Vlaanderen en Wallonië.
Een bos, (oude) kleiputten: een natuurparadijs aan onze achterdeur.
De kleiputten van Ploegsteert (ca. 150 ha
natuurgebied) zijn gelegen in de enclave van Komen, stroomopwaarts van de
samenvloeiing van de Leie en de Deule.
Geografisch gezien situeren zij zich in het Heuvelland.
De Kleiputten bestaan uit meerder open uitgravingen, ontstaan door de
kleiwinning voor de NV Steenbakkerijen van Ploegsteert. De maximale
diepte van de uitgravingen bedraagt ongeveer 7 meter, zijnde de
maximale dikte van de te ontginnen en bruikbare kleilaag.
Een geleid
bezoek kan altijd aangevraagd worden bij: José Tahon, Clos des
Peupliers 4, 7784 Bas-Warneton, 056-55 50 41
website: www.comines-lys-nature.dafun.com
Om de ontginning
mogelijk te maken moet de uitgraving voortdurend leeggepompt
worden. Door deze lage
waterstand ontstaat er een pioniersvegetatie: planten als Klein
Hoefblad, Moersandijvie en
Paardenstaarten koloniseren de pas uitgegraven gebieden. Geleidelijk
evolueert dit naar een enorme diversiteit aan water- en
moerasplanten. Deze ontwikkeling
is momenteel duidelijk merkbaar in de ontginningsput, waarin zich nu
ook een vrij uitgestrekt rietveld bevindt. De daaropvolgende fase in het
verlandingsproces is een evolutie via wilgenstruweel, totdat er
uiteindelijk een bos ontstaat.
Deze laatste faze wordt op heden echter zoveel mogelijk tegengehouden
door het verhinderen van de ontwikkeling van de Wilgen (door kappingen
in de winter en selectieve sproeiingen in de zomer), zodat het rietveld
zich volop verder kan ontwikkelen.
De eerste
uitgravingen werden na de stopzetting van de extractie aan hun lot
overgelaten, zodat er hier telkens een mooi moerasbiotoop verloren
ging, doordat deze putten op een vrij korte tijd vol water kwamen te
staan. Thans zijn dit zeer
visrijke vijvers. Vanaf de
vierde ontginningsput werd er besloten ( onder impuls van de huidige
conservator José Tahon, maar ook dank zij de onontbeerlijke overtuiging
en medewerking van de Heer Joseph De Bruyn, Directeur-generaal en
Afgevaardigd Beheerder van de NV Steenbakkerijen van Ploegsteert) om
hert moerasbiotoop te behouden.
Door de installatie van een pomp met een capaciteit van
26miljoen liter water per maand kan het waterpeil in de vierde put het
gewenste niveau gehouden worden (maximaal 60 cm).
Zodoende is er (door mensenhanden geschapen) reservaat ontstaan met een
zeer grote biologische diversiteit: vijvers, moerassen en een
ontginningszone.
De aanplant van
enkele tienduizend bomen en struiken tussen 1976 en 1982 (alles wat
geen wilg is, werd aangeplant) kom gerealiseerd worden dank zij de
medewerking van mensen uit de onderneming zelf, samen met Wielewaal afdeling
Westland en Cadec Komen.
Deze biologische
diversiteit van een vrij uitgestrekt gebied (ong. 120 ha) heeft een
zeer grote aantrekkingskracht uitgeoefend op de vogels, mede door de ligging
van de Kleiputten van Ploegsteert in een gebied met verschillende
waterrijke zones; in de onmiddellijke omgeving treffen we aan: de
vallei van de Leie, met haar overstromingsgebieden in de winter, de
“Prés du Hem” in Armentières (Frankrijk), een waterrijk gebied op 2 km
afstand in vogelvlucht en de Kleiputten van Waasten (een andere
steenbakkerij).
Al deze
waterrijke zones op een relatief korte afstand van elkaar hebben een
heel intensieve beweging in de regio tot gevolg (fourageer-, rust- en
slaapplaatsen). Daarnaast treffen we op een zeer korte afstand ook nog
de Gheerbossen aan.
|
