|
algemeen
Hij ziet er vanuit het noordoosten een beetje
saai uit. Maar vanuit het zuidwesten - de kant van Westouter - wordt de
helling een boeiende opeenvolging van valleitjes, dalhoofden, steile
taluds, bosjes en kletsnatte graslandjes. Kleinschaligheid is er troef:
houtkanten, bomenrijen, poelen, solitaire bomen, kleine bosjes, beekjes
en taluds bepalen het landschap.
Op dit fraaie
zuidwestelijke deel van de "berg" ligt het natuurreservaat.
Het omvat het volledige dalhoofd van de Brandersbeek, met een
schitterende bronweide en een mooi geprofileerd bronbos. De
Brandersbeek mondt na ruim 1 km uit in de Sulferbergbeek, die de zuidwestelijke
rand van het reservaat markeert.De akkers op de hoogste hellingen boven
het dalhoofd zijn droge, zogenaamde 'koutergronden'. Hun zandige bodem
ligt bezaaid met ijzerzandsteen en silexkeien. Ze horen intussen bij
het reservaat, maar zijn voorlopig nog niet pachtvrij.
Wanneer deze akkers in de toekomst als deel van het natuurgeheel
ingericht en beheerd kunnen worden, zal het complete heuvelsysteem zich
als natuurgebied kunnen ontwikkelen, van schrale, zandige top tot in
het kletsnatte beekvalleitje.
geschiedenis
De allereerste kern van het reservaat ontstond
in 1981/1982 (!).
Toen konden de toenmalige Werkgroep Natuur en Leefmilieu Heuvelland
en de Poperingse Groen(g)roep, de eigenaar van een nat grasland
met een illegaal gegraven poel, aan de voert van de berghelling,
overtuigen om een bheerovereenkomst af te sluiten. Vanuit het beheer
binnen dit gebiedje (dat intussen uitgroeide tot een mooi bosje rond de
poel) groeide de interesse voor de enorme natuurwaarden in de
omgeving.
Het Brandersbronbos werd in 1990 het allereerste gebied in
het Heuvelland dat de Belgische Natuur- en Vogelreservaten vzw via De
Bron vzw kon verwerven.
In januari 1991 werd een deel akkerland geruild voor de bronweide van
de Brandersbeek.
Eind november 1993 werden 2 ha akkerland, die het Brandersbos verbinden
met het lager gelegen hooiweitje en Elzenbosje, eigendom van de vzw.
Om 23 december 1994 werd de Sulferberg erkend als natuurreservaat.
Het reservaat
maakte nog enkele grote sprongen voorwaarts: in 1995 met 3 ha 66 a
reliëfrijke weiden, waarin zich kwelzones en een bron met veedrinkpoel
bevinden; in 2001 2ha 11a weilanden tussen de Sulferbergbeek en de
Sulferbergstraat en in 2002, 5ha 85a met de hogergenoemde
koutergronden.
Begin 2005 is het resrvaat 18ha 32a 56 ca groot, en is deel in
Heuvelland (Westouter) en Poperinge (Reningelst) gelegen.
Het is een van de mooiste bronbeekreservaten van Vlaanderen.
Diverse delen werden in het VEN (Vlaams Ecologisch Netwerk) ingekleurd
als GEN (Grote Eenheid Natuur), of GENO (Grote Eenheid Natuur in
Ontwikkeling).
Beheer
Het beheer van het Sulferbergreservaat richt
zich vooral op de ontwikkeling van de bos- en de graslandvegetaties.
Door een betere buffering van het gebied zal de invloed van de bemesting
uitdoven.
Het extensiveren van het graasbeheer en het
jaarlijks maaien van de kwelzone in de bronweide kan de soortenrijkdom
enkel ten goede komen.
Planten
De weilanden aan weerskanten van de Sulferbergbeek variëren van schraal
en droog naar voedselrijk en kletsnat. Vooral langs de sterk hellende
graslanden, met veel kwelzones, worden de gradiënten van nat naar
droog erg opvallend. De sterk hellende weide glijdt over een lengte van
125 meter van 75 meter hoogte naar 55 meter. Op het droge schrale talud
groeien en bloeien Brem, Valse salie, Sint-Janskruid, Fraai hertshooi,
Muizenoortje, Schapezuring, Gewoon biggekruid en Schermhavikskruid.
In de rand en op
enkele plaatsen in het grasland bloeien nog ieder jaar veldjes Wilde
hyacint, een bewijs dat er hier vroeger bos is geweest.
In de overgang
van de Sulferbergbeekvallei naar de Branderbeekvallei liggen twee
percelen die reeds enkele jaren flink aan het verbossen zijn. Echt
prachtig is intussen de brede houtkant, die rond 1994 werd geplant.
Door de vrijwel complete soortenrijkdom van streekeigen struiken en
bomen is er altijd iets moois te beleven.
De bronweide van de Brandersbeek is een pareltje.
Hier wedijveren elk voorjaar de felgele Dotterbloem, de tere
Pinksterbloem en de elegante Echte koekoeksbloem naar de lentetrofee.
Deze schitterende planten bevolken de ondoordringbare kwelzones.
Holpijp, Beekpunge, Watermunt en Moeras-vergeet-me-nietje vormen samen
de dichte moerasvegetatie.
Op de
overgangszone naar de eigenlijke beek heersen de meer ruige kerels als
de Moerasspirea, Reuzenpaardestaart, Kale jonker, Moesdistel,
Kattenstaart, Echte valeriaan, Gewone engelwortel en Harig
wilgenroosje.
In het bronbos zelf kan je in het vroege voorjaar twee zeldzame, nauw
verwante bronspecialisten ontdekken: Paarbladig en Verspreidbladig
goudveil. Dit is vrij uniek voor West-Vlaanderen. Ook de Bittere
veldkers, Slanke sleutelbloem, Muskuskruid en Dotterbloem voelen er
zich thuis.
Hoger en droger vinden we enorme aantallen Bosanemoon en Wilde hyacint.
Gewone salomonzegel, Kleine maagdenpalm en Gele dovenetel leggen eigen
accenten in het lente spektakel.
Vogels
Een zeldzame, doch typische broedvogel voor
het kleinschalige, afwisselende landschap van de Sulferberg is de
Geelgors. De kleine bosjes herbergen heel wat zangvogeltjes: Nachtegaal
(één der weinige broedplaatsen in de regio), Grasmus, Zwartkop,
Tuinfluiter en Zanglijster. Ook de Groene specht en de Wielewaal laten
er zich regelmatig horen.
Elk jaar tiereliert de Veldleeuwerik boven de open graslanden en akkers.
Het gebied wordt steeds vaker bezocht door dagroofvogels als Torenvalk,
Boomvalk, Buizerd, Sperwer en Bruine kiekendief.
Zoogdieren
Onder de zoogdieren weten Hermelijn, Wezel en Bunzing de rust en de
variatie te waarderen.
Amfibieën
Gewone pad, Bruine kikker en de salamanders zijn goed vertegenwoordigd
in de Sulferberg. In april 2005 werd er een Hazelworm waargenomen!
Insecten
De bloemenrijke wegbermen en de bronweide zijn uitgelezen vliegplaatsen
voor dagvlinders als Oranjetipje, Klein geaderd witje, Landkaartje,
Gehakkelde aurelia, Argusvlinder, Atalanta, Distelvlinder, Oranje
zandoogje en Bruin zandoogje.
In de bronweide huist een kleine populatie van de zeldzame
Sabelsprinkhaan (Conocephalus dorsalis) of Zuidelijk spitskopje
bezoeken
De provinciale
Tweebergenwandelroute (7,2 km), die door de inzet van conservator Piet
Hardeman mogelijk werd gemaakt, is een van de meest succesrijke
wandelpaden in het Heuvelland geworden.
De bewegwijzerde route vertrekt op de dorpskom van Westouter en
doorkruist de Sulferberg en het Brandersbos.
Het pad is bewegwijzerd met zeshoekige bordjes en is beschreven in een
folder met kaart.
Ook met de kaart van het wandelknooppuntennetwerk kun je rondwandelen
in het natuurreservaat De Sulferberg.
|
